Błędy w systemie EES: Brytyjczykom grozi zakaz wjazdu do Schengen

Brytyjscy podróżni, wśród nich Jojo Moyes, twierdzą, że unijny system rejestracji wjazdów i wyjazdów (EES) błędnie uznaje ich za osoby, które przekroczyły dozwolony pobyt. Grozi im nawet dwuletni zakaz wjazdu do UE i grzywna do 10 tys. euro, choć przepisów nie złamali.

Zatrzymanie po wakacjach

Jojo Moyes, autor bestsellerowych powieści, po urlopie został zatrzymany przez francuskich strażników granicznych, którzy zarzucili przekroczenie dozwolonego czasu pobytu. Tymczasem w ciągu sześciu miesięcy w UE spędzono łącznie 23 dni. Okazało się, że w systemie nie zapisano wyjazdu z Portugalii po majowej podróży, więc według EES zegar wciąż tykał.

Według relacji przekazanej organizacji konsumenckiej Which? starszy funkcjonariusz w Marsylii ostrzegł, że do wyjaśnienia sprawy nie należy próbować wjeżdżać do Europy, bo grozi za to kara i zakaz. Moyes próbowało rozwiązać problem wszystkimi możliwymi drogami, a ostatecznie zatrudniło prawnika imigracyjnego. Przyznaje, że nie wie, ile dni system mu przypisuje, ani czy może bezpiecznie podróżować.

Podobny kłopot mają inni. Małżeństwo Nolanów spędziło we Francji 40 dni, a mimo to narzędzie do sprawdzania pobytu pokazuje im zero pozostałych dni i komunikat o nieprawidłowym statusie, bez wskazania, który zapis go wywołał. Brytyjski dziennik Telegraph opisał też przypadek turystki zatrzymanej na granicy włoskiej i deportowanej pod strażą po błędzie systemu.

Skąd wzięły się kłopoty

EES zastąpił pieczątki w paszportach danymi biometrycznymi zbieranymi na granicach państw strefy Schengen. Po brexicie Brytyjczycy mogą przebywać w UE 90 dni w ciągu każdych 180. Okres ten liczy się od pierwszego wjazdu, a jego przekroczenie oznacza deportację lub grzywnę.

Problem dotyczy osób, którym biometrię pobrano przy wjeździe, ale nie przy wyjeździe. Wtedy system może uznać, że wciąż przebywają na terytorium UE. Latem część państw zawieszała EES i wracała do ręcznych kontroli paszportów z powodu usterek i braków kadrowych. Niedawno ujawniono również, że UE pozywa trzy firmy w związku z awariami.

Rory Boland, redaktor Which? Travel, ocenił sytuację ostro: „To jedna z najpoważniejszych w długiej serii awarii europejskiej kontroli granicznej”. Organizacja zrzeszająca niezależne biura podróży apeluje o odpowiedzialność urzędów i prostą procedurę prostowania błędnych zapisów.

Co radzi brytyjskie MSZ

Foreign Office przyznaje, że zna zgłoszenia o nieścisłościach, w tym o niekompletnych zapisach i rejestrowaniu osób zwolnionych z EES, i zajmuje się sprawą z Komisją Europejską. Doradza, by wozić dowody ostatniego opuszczenia UE i zgłaszać wszelkie anomalie funkcjonariuszom.

• Liczbę pozostałych dni można sprawdzić na stronie EES po wpisaniu numeru paszportu; system obejmuje wizyty od 10 kwietnia 2026 r.
• Przy niespodziewanym niedoborze dni można przed podróżą zażądać poprawki, wybierając na stronie Travel to Europe ostatni odwiedzony kraj i kontaktując się z administratorem danych.

Co to oznacza w Polsce

EES dotyczy obywateli państw spoza UE, więc Polacy i inni obywatele Unii nie są w nim rejestrowani. Sprawa pokazuje jednak, jak działa system w całej strefie Schengen, do której należy także Polska. Limit 90 dni w 180 liczy się łącznie dla wszystkich państw strefy, więc błędny zapis zrobiony w jednym kraju może utrudnić wjazd do innego.

W praktyce może to dotyczyć turystów z Wielkiej Brytanii odwiedzających Polskę, a także innych podróżnych spoza UE. Jeśli rezerwujesz wyjazd dla gości zza granicy albo prowadzisz obiekt noclegowy, warto wiedzieć, że ich problemy z limitem pobytu mogą wynikać z błędu systemu, a nie z ich winy. Nie wiadomo na razie, czy Komisja Europejska zmieni procedury.

Źródło: The Guardian – „Author Jojo Moyes among UK travellers at risk of EU ban amid digital border system glitches”